Το αμπέλι (Vita Vinifera)
είναι απείθαρχο αναρριχητικό τροπικό φυτό, του οποίου
ίχνη βρέθηκαν σε απολιθώματα, στη Μέση Ανατολή, που
χρονολογούνται στην αρχή της τριτογενούς περιόδου.
Βέβαια για να παραχθεί το κρασί , έπρεπε να περιμένουμε
τον πρώτο αμπελουργό ο οποίος για να πάρει μεγαλύτερα
σταφύλια κλάδεψε το αμπέλι του. Διασταυρωμένες
πληροφορίες συνηγορούν στο ότι το κρασί γεννήθηκε στην
Εγγύς Ανατολή, 5000 - 6000 π.Χ., από εκεί μεταφέρθηκε
στη Δύση και τη Μεσόγειο. Στην Ουρ της Μεσοποταμίας,
ανακαλύφθηκε ζωγραφιά που απεικόνιζε σπονδές κρασιού.
Στην Αίγυπτο γύρω στο 3000 π.Χ., ο οίνος χρησιμοποιούταν
στις τελετουργίες κηδειών.
Στην αρχαία Ελλάδα, η
κατανάλωση του κρασιού ήταν καθημερινή. Ο Ιπποκράτης στο
’Περί Διαίτης’ παρουσιάζει το κρασί σαν φάρμακο για
πολλές παθήσεις. Με την εξάπλωση των Ελλήνων, το αμπέλι
έγινε γνωστό στη Σικελία και στην Καμπανία. Η εξάπλωση
της Ρωμαικής αυτοκρατορίας έκανε μακρύτερο το ταξίδι του
αμπελιού. Το κρασί πέρασε στους χριστιανούς στις αρχές
του Μεσαίωνα. Τα μοναστικά τάγματα έκαναν μεγάλη
προπαγάνδα. Το κρασί της λειτουργίας προερχόταν από τους
αμπελώνες της Βουργουνδίας (γαλλικούς αμπελώνες), οι
οποίοι οφείλουν τα πάντα στους κιστερκιακούς μοναχούς.
Το κρασί ήταν άρρηκτα συνδεδεμένο με
τη κουλτούρα των λαών. Η παρουσία του είναι
αισθητή όχι μόνο στο τραπέζι κατά την καθημερινότητα
αλλά και στις γιορτές, ακόμη και στις θρησκευτικές
τελετές. Η κατά κεφαλήν κατανάλωση στη χώρα μας
κυμαίνεται τα τελευταία χρόνια στα 28 λίτρα το χρόνο. Η
κατανάλωση δεν είναι σταθερή αλλά τα τελευταία χρόνια
έχει ανοδική πορεία.
Οίνος ή κρασί, ποτό που παράγεται από
χυμό σταφυλιού, προϊόν μερικής ή ολικής αλκοολικής
ζύμωσης, γλεύκους σταφυλιών ή νωπών σταφυλιών, που έχουν
θραυσθεί ή όχι. Η οινοποίηση των ερυθρών οίνων γίνεται
με τα στέμφυλα, τις φλούδες δηλαδή των ρωγών, που
περιέχουν τις χρωστικές. Για την οινοποίηση των λευκών
οίνων, τα στέμφυλα απομακρύνονται από το μούστο.
Είδη οίνων: ερυθρός, λευκός,
ροζέ, ημιαεριούχος, αεριούχος, αφρώδης, αναψυκτικός,
γλυκός, ξηρός, λιαστός, μοσχάτος, ρετσίνα και λικέρ.
Ποιοτικές κατηγορίες οίνων:
οίνος επιτραπέζιος, οίνος αμπελουργικής εκμετάλλευσης,
οίνος ποικιλιακός, οίνος με ονομασία κατά παράδοση,
οίνος τοπικός, οίνος με ονομασία προέλευσης ανώτερης
ποιότητας, οίνος με ονομασία προέλευσης ελεγχόμενη και
οίνος ποιότητας παραγόμενος εντός καθορισμένων περιοχών.
Το κρασί δεν καταναλώνεται μόνο σαν
ποτό αλλά μπορεί να χρησιμοποιηθεί και στη μαγειρική και
στη ζαχαροπλαστική.
Ιδιότητες του κρασιού
Η θερμιδική αξία ενός κρασιού
που έχει 12,2% αιθυλικής αλκοόλης ανέρχεται σε 85
Kcal ανά 100ml. Το κρασί (και ιδιαίτερα το κόκκινο)
είναι αναπόσπαστο στοιχείο της Μεσογειακής Διατροφής και
χάρη στις ουσίες, που περιέχει, επιδρά στην εύρυθμη
λειτουργία των συστημάτων του ανθρώπινου οργανισμού.
Το κόκκινο κρασί περιέχει 5
διαφορετικές ουσίες με αντιοξειδωτική δράση (gallic
acid, tannic acid, morin, quercetin, rutin), οι οποίες
βρίσκονται και στα φρούτα, τα λαχανικά και το τσάι. Οι
ουσίες αυτές ανήκουν στην ευρύτερη οικογένεια των
πολυφαινολών. Οι πολυφαινόλες φέρονται να είναι ικανές
να καταστείλουν τον πολλαπλασιασμό των κυττάρων του
καρκίνου του προστάτη και ακόμη να προκαλούν στα
καρκινικά αυτά κύτταρα το μηχανισμό της απόπτωσης. Το
φαινόμενο της απόπτωσης είναι η φυσική οδός που
ακολουθούν όλα τα κανονικά κύτταρα που τα οδηγεί στο
θάνατο.